Samen werken aan ondersteuning en zorg op maat voor leven met dementie
Zorgstandaard Dementie
Laatst bijgewerkt op: 29-06-2026
Dementie raakt steeds meer mensen. Niet alleen mensen die zelf dementie hebben, maar ook hun naasten, professionals, vrijwilligers, buurten en de samenleving als geheel. De Zorgstandaard Dementie 2026 biedt een actuele en breed gedragen visie op wat goede ondersteuning en zorg betekenen voor mensen met dementie en hun naasten. Daarbij staat niet alleen de ziekte centraal, maar vooral het leven mét dementie.
De zorgstandaard beschrijft wat mensen met dementie en hun naasten mogen verwachten aan ondersteuning en zorg, vanaf de eerste signalen van dementie tot en met de laatste levensfase met deze ziekte. De zorgstandaard is bedoeld voor professionals en organisaties uit zorg en welzijn, gemeenten en regionale netwerken. En biedt richting voor samenwerking, kwaliteit en passende ondersteuning van mensen met dementie en hun naasten in de praktijk.
Publieksversie 'Goed leven met dementie'
Naast de professionele zorgstandaard is er een nieuwe publieksversie 'Goed leven met dementie' ontwikkeld. Deze publieksversie beschrijft in begrijpelijke taal wat mensen met dementie en hun naasten kunnen verwachten van ondersteuning en zorg. De publieksversie bevat ook een praatplaat rondom het dementieproces met aandachtspunten per fase.
Download de Zorgstandaard Dementie
Uitgangspunten
De zorgstandaard is gebaseerd op 3 uitgangspunten die elkaar versterken:
- mensen met dementie en hun naasten staan centraal;
- persoons- en relatiegericht werken;
- een inclusieve samenleving.
Randvoorwaarden
De volgende randvoorwaarden gelden in iedere regio en in elke fase van dementie:
- Proactieve zorgplanning: samen vooruitkijken naar wensen, waarden en keuzes voor de toekomst. Niet alleen medische keuzes, maar ook vragen over wonen, relaties, welzijn en kwaliteit van leven.
- Casemanagement dementie: een herkenbaar en deskundig aanspreekpunt dat helpt bij ondersteuning, coördinatie en het organiseren van passende zorg en ondersteuning.
- Regionale en lokale samenwerking: tussen zorg, welzijn en het sociaal domein.
Aanbevelingen per fase van dementie
De zorgstandaard doet aanbevelingen per fase van het dementieproces. De 4 fasen zijn:
- De Niet-pluis fase: het herkennen van signalen van dementie en op toegankelijke informatie en voorlichting.
- De Diagnosefase: brede diagnostiek, aandacht voor medicatie, persoonlijke informatie en begeleiding bij leven met dementie, en tijdige aandacht voor palliatieve zorg.
- De Leven met dementie fase: kwaliteit van leven, actief blijven en passende ondersteuning staan centraal. Aandacht voor omgaan met de gevolgen van dementie, ondersteuning van naasten, passende woon- en leefomgeving, digitale hulpmiddelen, vrijheid en veiligheid, crisiszorg en ondersteuning bij complexe situaties zoals probleemgedrag, ziekenhuisopname of verhuizing naar een andere woonvorm.
- De Sterven met dementie fase: passende begeleiding, comfort, waardig sterven en ondersteuning van naasten, inclusief nazorg na overlijden.
Dementie op jonge leeftijd
De situatie van mensen met dementie op jonge leeftijd verschilt vaak van die van oudere mensen met dementie. Zij hebben meer te maken met vragen en ondersteuningsbehoeften op het gebied van onder meer werk en inkomen, jonge kinderen of gezinsleven en leeftijdsspecifieke ondersteuning en daginvulling. De zorgstandaard geeft hiervoor specifieke aanbevelingen.
Kwaliteitsindicatoren
De Zorgstandaard Dementie 2026 bevat een apart hoofdstuk over kwaliteitsindicatoren. Hiermee wordt zichtbaar hoe de kwaliteit van ondersteuning en zorg bij dementie ervaren wordt door mensen met dementie en naasten. De indicatoren ondersteunen professionals, organisaties en regionale netwerken bij leren, verbeteren en samenwerken.
Ingediend door 48 partijen
De nieuwe Zorgstandaard Dementie 2026 is ingediend voor registratie in het kwaliteitsregister van het Zorginstituut. De zorgstandaard is geschreven samen met van vertegenwoordigers van organisaties in zorg, welzijn en sociaal domein, cliënten en mantelzorgers, de zorgverzekeraars, de gemeenten en vele beroepsorganisaties. De Zorgstandaard Dementie 2026 vervangt de vorige uit 2020.